Gramı bile servet değerinde artık balkonda yetiştirmeye başladılar

Dünyanın en pahalı baharatları arasında gösterilen safran, yüksek satış fiyatıyla dikkat çekiyor. Yemeklere verdiği renk ve aromayla bilinen bu değerli bitkiyi yetiştirmek için artık geniş tarım arazilerine ihtiyaç yok. Uygun koşullar sağlandığında saksıda, hatta evlerin balkonlarında bile yetiştirilebilen safran, sonbahar aylarında açan çiçeklerinden elde ediliyor.

Türkiye'de de safranın fiyatı dikkat çeken seviyelere ulaştı. Safranbolu'da üretim yapan bir yetiştiricinin ürününü gramı yaklaşık 1. 450 liradan satışa sunduğu bildirildi. Safranın kilogram fiyatının kalitesine göre 900 bin lira ile 1,5 milyon lira arasında değiştiği açıklandı. Bu rakamlar, safranın gramının 900 ila 1. 500 liraya kadar ulaşabildiğini gösteriyor. EVDE SAFRAN YETİŞTİRMEK İÇİN NE GEREKİYOR?

Safran yetiştiriciliğinde ilk adım, sağlıklı ve kaliteli yumrular temin etmek. Bitki, gerçek soğanlardan değil, soğanı andıran yumrulardan yetişiyor. Yumuşak, küflenmiş veya kesilmiş yumruların kullanılmaması gerekiyor. Yaklaşık 9 santimetre ve üzerindeki büyük yumrular, uygun koşullarda 2 ila 4 çiçek verebiliyor.

Yetiştirme için yaklaşık 20 santimetre derinliğinde, altında su tahliye delikleri bulunan bir saksı tercih ediliyor. Toprağın fazla suyu tutmaması gerektiğinden bahçe toprağı, kum ve kompost 2:1:1 oranında karıştırılabiliyor. Toprağın pH değerinin ise 6 ile 8 arasında olması öneriliyor. BOL GÜNEŞ ALAN ORTAMLARI SEVİYOR Safran yumruları genellikle ağustos-ekim ayları arasında dikiliyor.

Yumrular yaklaşık 10 santimetre derinliğe, aralarında yine 10 santimetre mesafe bırakılarak yerleştiriliyor. Sivri kısımlarının yukarı bakmasına dikkat edilmesi gerekiyor. Dikimden sonra ilk sulama yapılıyor. Yapraklar ortaya çıkana kadar yeniden su verilmemesi, daha sonraki dönemde ise toprağın üst kısmı kurudukça sulama yapılması öneriliyor. Safran bol güneş alan ortamları seviyor.

Bu nedenle güneş ışığı alan balkonlar yetiştiricilik için uygun seçenekler arasında bulunuyor. Bitkinin en önemli ihtiyaçlarından biri de doğru sulama. Fazla su, yumruların çürümesine yol açabiliyor. Çiçeklenme tamamlandıktan sonra yaprakların kendiliğinden sararıp kuruması bekleniyor. Bu süreçte yapraklar, sonraki yıl yeniden çiçek açabilmesi için yumruların enerji depolamasını sağlıyor.

Yaz aylarında ise bitki dinlenme dönemine girdiğinden sulamanın azaltılması gerekiyor. KIRMIZI İPLİKLERİ TEK TEK TOPLANIYOR Safran çiçekleri genellikle ekim ve kasım aylarında açıyor. Hasat sırasında çiçeklerin tamamen açılması ve üzerlerindeki çiyin kuruması bekleniyor. Ardından çiçeğin ortasında bulunan üç kırmızı tepecik dikkatlice ayrılarak toplanıyor.

Toplanan kırmızı iplikler yaklaşık 2-3 gün kağıt üzerinde kurutuluyor. Tamamen kuruduktan sonra ışık ve nem almayan, hava geçirmez cam kavanozlarda saklanabiliyor. Safranın bu kadar pahalı olmasının en önemli nedenlerinden biri de üretim sürecinin zahmetli olması. Her çiçekten yalnızca üç kırmızı iplik elde ediliyor. Yaklaşık 150 safran çiçeğinden ise yalnızca 1 gram kuru baharat çıkıyor.

Bu nedenle birkaç saksıyla evde yetiştiricilik yapmak mümkün olsa da yüksek miktarda ürün elde etmek kolay olmuyor. FAYDALARI DİKKAT ÇEKİYOR Safran yalnızca yemeklerde kullanılan değerli bir baharat değil, içerdiği bitkisel bileşenlerle bilimsel araştırmalara da konu oluyor. Özellikle krosin, krosetin ve safranal gibi bileşenleri nedeniyle antioksidan özellikleri üzerinde duruluyor.

Safranın yemeklere renk ve aroma vermesinin yanı sıra ruh hali ve duygu durumu üzerindeki olası etkileri de araştırılıyor. Bazı klinik çalışmalar, safran takviyelerinin depresif belirtiler ve kaygı üzerinde olumlu etkileri olabileceğine işaret ediyor ancak bu sonuçların kesin sağlık yararı olarak değerlendirilmesi için daha kapsamlı araştırmalara ihtiyaç duyuluyor.

Safranın geleneksel olarak sindirimden uykuya kadar farklı amaçlarla kullanıldığı bilinse de herhangi bir hastalığı tedavi ettiği kanıtlanmış değil. Uzmanlar, safranın ilaç veya tedavi yerine kullanılmaması gerektiğine dikkat çekti. Özellikle yoğun miktarda tüketim ve takviye kullanımı konusunda temkinli olunması gerekiyor.

Kaynak: Sözcü