Beyazıt’ın altında Roma döneminden kalan kayıp meydan aranıyor
Özet haber: Bugün İstanbul Üniversitesi ve Beyazıt Camii çevresinde uzanan alan, 393 yılında Roma İmparatoru I. Theodosius döneminde Forum Tauri adıyla bilinen görkemli bir imparatorluk meydanına dönüştürüldü. Meydanın sınırları ve bazı yapılarının yeri ise hâlâ kesin değil.
Konstantinopolis’in siyasi, ticari ve törensel merkezlerinden biri olan forumun, Roma’daki Traianus Forumu’ndan esinlenilerek düzenlendiği düşünülüyor. Ancak aradan geçen 1600 yılı aşkın sürede kompleksin büyük bölümü ortadan kalktı. Günümüzde Beyazıt, Ordu Caddesi ve İstanbul Üniversitesi çevresinde görülen mermer parçalar, bu anıtsal alanın sınırlı izlerini oluşturuyor.
Forumla ilgili en dikkat çekici buluntulardan biri, 1957-1958 yıllarındaki yol çalışmaları sırasında ortaya çıkarılan Theodosius Zafer Takı’na ait kalıntılar. Yaklaşık 21 metre yüksekliğinde olduğu hesaplanan üç kemerli yapıda, gövdeleri ağaç kütüklerini andıracak şekilde işlenmiş yaklaşık 10,5 metrelik sütunlar kullanılmıştı. Yol kenarında kalan mermer parçaları, anıtın bir zamanlar imparatorluk başkentindeki önemli girişlerden biri olduğunu gösteriyor.
Meydanın merkezinde ise İmparator Theodosius’un askerî başarılarını anlatan kabartmalarla süslü dev bir sütun bulunduğu aktarılıyor. Gümüş kaplamalı bronz imparator heykelinin 480 yılındaki depremde devrildiği, sütunun içinde tepeye ulaşan döner bir merdiven yer aldığı düşünülüyor. Anıta ait bazı kabartmaların Beyazıt Hamamı’nın temellerinde, bazılarının da İstanbul Arkeoloji Müzeleri koleksiyonunda bulunduğu belirtiliyor.
Forumun güney bölümünde yer aldığı değerlendirilen Basilica Theodosiana da bölgenin çözülemeyen başlıca bilmeceleri arasında. Yaklaşık 80 metre uzunluğunda ve 28 metre genişliğinde olduğu aktarılan yapının, MS 462 dolaylarında çıkan bir yangında yıkıldığı düşünülüyor; ancak kalıntıları henüz kesin biçimde belirlenemedi. Araştırmacılar forumun doğu girişini ve sınırlarını da tam olarak ortaya koyamadı.
Beşinci yüzyılda ticari ve idari yaşamın önemli noktalarından biri olan meydanda yabancı elçilerin imparator tarafından kabul edildiği aktarılıyor. Araştırmacı Franz Alto Bauer’in değerlendirmesine göre forum, bugünkü İstanbul Üniversitesi ana yerleşkesinin bulunduğu alana kadar uzanmış olabilir. Bu nedenle Beyazıt’ın altında ve çevresinde, henüz tanımlanmamış başka imparatorluk yapılarının bulunup bulunmadığı sorusu önemini koruyor.
Kaynak: Haber Global
