Gen düzenleme, soyu tükenmiş türleri gerçekten geri getirmiyor

Jurassic Park ile popülerleşen soyu tükenmiş canlıları yeniden hayata döndürme fikri, günümüzde yüksek bütçeli biyoteknoloji yatırımlarının odağında bulunuyor. Ancak Massachusetts’teki Wheaton College araştırmacılarının Biology Letters dergisinde yayımlanan çalışması, “soy tükenmesini tersine çevirme” iddialarının bilimsel açıdan sorgulanması gerektiğini ortaya koydu. Araştırmacılara göre antik DNA bilgilerinin modern türlere aktarılması, geçmişte yaşamış türün bütünüyle geri getirildiği anlamına gelmiyor.

Makalede, Colossal Biosciences’ın 250 bin ila 10 bin yıl önce yaşamış dehşet kurdunu geri getirdiği yönündeki açıklamaları incelendi. Bilim insanları, yapılan işlemin antik DNA ile modern köpekgillerin karşılaştırılmasına dayandığını, gri kurt hücrelerinde 14 gende toplam 20 genetik düzenleme gerçekleştirildiğini belirtti. Bu değişikliklerin fiziksel açıdan benzerlik sağlayabileceği, ancak ortaya çıkan canlının gerçek bir dehşet kurdu değil, dehşet kurdu özellikleri taşıyan değiştirilmiş bir gri kurt olduğu vurgulandı.

Araştırmacılar, bir türün nesiller boyunca mutasyon, doğal seçilim ve ekolojik ilişkilerle oluşan tarihsel soy çizgisinin laboratuvarda bütünüyle kopyalanamayacağını ifade etti. Geriye doğru ıslah ve gen düzenleme yaşayan türler üzerinde yürütülürken, dondurulmuş hücre veya embriyolardan klonlama özgün popülasyonla doğrudan biyolojik bağ kurabiliyor. Buna karşılık antik örneklerden oluşturulan genomlar, yaşayan bir atadan gelmedikleri sürece yalnızca bilgiden üretilmiş ekolojik vekiller olarak değerlendiriliyor.

Tartışmanın hayvan refahı boyutu da öne çıkıyor. Southampton Üniversitesi’nden hayvan refahı uzmanı Dr. Heather Browning, doğal ortamlarında sürü kültürüyle hayatta kalmayı öğrenen canlıların laboratuvarda tek başlarına üretilmesinin ciddi etik sorunlar doğurabileceğini belirtti. Browning, ebeveynlerinden ve doğal sosyal çevrelerinden yoksun bırakılan bu canlıların gençlik dönemlerinde ihtiyaç duydukları güvenlik ile etkileşimden mahrum kalabileceklerini ve ağır psikolojik travmalar yaşayabileceklerini söyledi. Araştırmacılar, söz konusu teknolojilerin soyu tükenenleri geri getirme gösterileri yerine, yok olma riski taşıyan yaşayan türlerin genetik çeşitliliğini korumaya yönelmesi çağrısında bulundu.

Kaynak: Cumhuriyet