Çocuklukta tekrarlanan sözler, yetişkinlikteki ruh halini etkileyebiliyor

Çocuğun duygularını geçersizleştiren “Ağlama, bunda ağlayacak ne var?” ve “Büyütme, abartıyorsun” sözleri de benzer biçimde etkili olabiliyor. Bu ifadeleri sık duyan çocuk, üzüntüsünü ve korkusunu saklamayı, yardım istememeyi ya da yaşadıklarını önemsiz görmeyi öğrenebilir. Duyguyu kabul etmek ise her isteği yerine getirmek anlamına gelmiyor; çocuğa üzüntüsünün fark edildiğini söylemek, hislerini tanımasına ve ifade etmesine destek sağlayabiliyor.

Kardeşlerle veya diğer çocuklarla yapılan karşılaştırmalar, çocuğun kendisini olduğu haliyle kabul etmesini zorlaştırabiliyor. “Neden kardeşin gibi olamıyorsun?” sözü, sevgi ve takdirin ancak daha başarılı olmakla kazanılacağı düşüncesini doğurabilir. “Senin yüzünden böyle oldu” ifadesi ise yetişkinlerin öfke ve üzüntüsünden çocuğu sorumlu tutarak gereksiz suçluluk duygusunu güçlendirebilir. Sevgiyi koşula bağlayan “Bunu yaparsan seni sevmem” sözü de reddedilme ve terk edilme korkusunu artırabilir.

Araştırmalar, çocuklukta sözlü ve duygusal örselenme ile yetişkinlikteki ruh sağlığı arasında ilişki bulunduğuna işaret ediyor. 2006’da Journal of Affective Disorders’da yayımlanan çalışmada 5 bin 877 kişinin verileri incelendi; çocuklukta sözlü istismar bildiren yetişkinlerde kendini eleştirme eğiliminin depresyon ve kaygı belirtileriyle ilişkili olduğu görüldü. 2022’de 90 araştırmayı değerlendiren inceleme ile 1999’da 144 çocukla yürütülen çalışma da duygusal örselenmenin çeşitli psikolojik sonuçlarla ilişkisini ortaya koydu. Bununla birlikte çocuğun yaşı, maruz kalma sıklığı, aile ortamı ve destekleyici ilişkiler de belirleyici etkenler olarak değerlendiriliyor.

Kaynak: Cumhuriyet